Als ik buiten om me heen kijk, dan krijg ik een beetje een herfstgevoel.
Maar het is eind juli. Het is al heel lang zomer. Warm & droog. De natuur loopt zeker een maand voor op de kalender. Heerlijk voor de meesten onder ons. Maar vraag je je wel eens af hoe de planten in jouw omgeving deze hitte écht ervaren?
Als je een plantblad onder een vergrootglas bekijkt, ontdek je duizenden piepkleine huidmondjes. Via deze minideurtjes neemt een plant CO₂ op om te groeien en verdampt hij water. Dit proces zorgt o.a. voor een koele omgeving. Vergelijk het een beetje met hoe zweten ons lichaam afkoelt.
Als de hitte toeslaat, zetten planten hun eigen airco uit.
Klinkt tegenstrijdig, maar dat is precies wat er gebeurt in onze tuinen tijdens extreme droogte en hitte. Bladeren sluiten hun huidmondjes om kostbaar vocht vast te houden — een slimme noodgreep, maar tegelijk het begin van stress, groeistilstand en soms zelfs afsterving. Wie een toekomstbestendige tuin wil, moet dus niet alleen kijken naar kleur en vorm, maar vooral begrijpen hoe planten overleven.
Pure overlevingsstrategie.
Bij bomen zie je dit goed. Je ziet takken aan de buitenkanten afsterven of de boom gaat in de herfststand door blad te laten vallen of te verkleuren.Want in extreme omstandigheden kan de plant minder goed groeien. En is gevoeliger voor ziekten en plagen en moet voortdurend keuzes maken. Waar investeer ik mijn laatste energie? In nieuwe bladeren? In mijn wortels? Of in mijn zaden, zodat de volgende generatie misschien wél overleeft?
Tegelijkertijd gebeurt er ook iets anders.
Onder de grond wachten duizenden zaden. Veel daarvan redden het niet tijdens extreme droogte. Maar sommige blijken nét iets beter aangepast. Zij bewaren voldoende vocht, overleven de omstandigheden en komen het volgende jaar weer tot leven. De natuur is ongelooflijk veerkrachtig. Maar we kunnen haar wel een handje helpen. Begin maar dichtbij in je eigen omgeving.
#alleensamenmakenweonzeomgevinggroener
Lees ook: droogte minnende planten, waar moet je op letten?
Je tuin toekomstbestendig
Als tuinontwerper zie ik dat een mooie tuin alleen niet meer voldoende is. Een toekomstbestendige tuin is óók ontworpen om met extremen om te gaan. Met een gezonde bodem die water vasthoudt. Met bomen en heesters die elkaar ondersteunen. Met voldoende beplanting zodat de bodem koel blijft. En met de juiste soorten op de juiste plek.
Want hoe beter jouw planten kunnen blijven verdampen, hoe beter de natuurlijke airco van je tuin blijft werken. Overigens is teveel water een nog grotere uitdaging. Maar daarover een andere keer!